Generatie 4

Ik ben de vierde in de familie die deze hobby heeft. En van alle hobby’s is dit een geniale hobby om als vierde te doen. Niet alleen de vierde persoon, maar de vierde generatie.

Mijn overgrootmoeder spaarde krantenadvertenties. Die plakte ze in een dik boek, om te zien wie er familie was van wie. Hoeveel kinderen ze hadden toen ze stierven. Ik heb haar niet bewust meegemaakt en ook niet veel verhalen over haar gehoord, dus meer kan ik je er niet over vertellen.

Dan mijn opa. Mijn moeder vertelde dat er een buurman was die een familiewapen had. Hij was er trots op. Tot er op een dag een man kwam die zei dat hij geen bloedverwant was van de houders van dit wapen, omdat een van zijn voorouders een adoptiekind was. De buurman was er kapot van.

Dit intrigeerde mijn opa. Hoe kon iets wat zó lang geleden gebeurd is voor zoveel verdriet zorgen? Het was het begin van zijn eigen interesse in genealogie.

Hij deed dit in de jaren ’80 en ’90, op de enige manier die toen voorhanden was: archieven bezoeken. Veel van zijn voorouders kwamen uit het noorden van Nederland, en Duitsland, terwijl hij zelf in het westen woonde. Hij boekte dus vakanties in de regio’s van de voorouders en dook dan daar de archieven in, bekeek grafstenen en bezocht mensen met dezelfde achternaam om uit te vinden of ze familie waren. Toen hij overleed in 1997 liet hij een grote doos met papieren na. Notities, krantenknipsels. Ik was 8, maar als ik aan die doos denk, ruik ik de geur van heel oud papier, vermengd met een restlucht van zijn tabak.

Mijn moeder zocht de doos uit en produceerde een document van meer dan honderd pagina’s dat ze op een familiedag uitdeelde. Maar toen ging ze verder. Ze zocht ook mijn vaders kant van de familie uit. Zij hoefde niet de archieven in, inmiddels was het internettijdperk begonnen en kon zij gebruik maken van stambomen die door anderen online waren gezet. Als je maar ver genoeg terug gaat in de tijd, heb je met bijna iedereen wel een gemeenschappelijke voorouder.

Mijn moeder maakte haar eigen website, als ik op mijn eigen naam googelde was die altijd het eerste resultaat. Ik vond het heerlijk om door mijn stamboom te struinen, om de opmerkingen te lezen. Zo was er iemand die in 1834 een boete van 100 gulden heeft betaald voor iemand die van de toen illegale, afgescheiden kerk lid was. Later heeft hij het geld teruggekregen van de gemeenschap. Ook was er iemand wiens huwelijk moest worden uitgesteld omdat hij een man bleek te zijn, maar in het geboorteregister stond hij als vrouw genoteerd. Hij had al twee kinderen toen hij eindelijk trouwde. Ik maakte een keer een lijst van alle plaatsnamen die mijn moeders site vermeldde en een hyvesblogje over alle beroepen die mijn voorouders hadden.

Lange tijd dacht ik dat het geen zin had om me zelf meer dan dit bezig te houden met mijn moeders hobby. Alles was uitgezocht en bekend. Toch begon ik op een dag te googelen op de oudste naam op haar website: Johan Pipe, geboren in 1320. Ik vond zijn vader (hoewel de bron niet heel betrouwbaar was). Een opa van die vader vond ik terug in een oud boek: hij had de brief met het verzoek of Zwolle stadsrechten mocht krijgen medeondertekend.

Toen ging ik los. Ik verwaarloosde mijn studie en googelde urenlang op namen uit mijn moeders bestand. Hele stambomen schreef ik over. Aan bronvermelding deed ik niet, dat kostte te veel tijd. Aan bronnen kritisch evalueren ook niet. Zo schreef ik over dat ik van Griekse helden afstamde, van een mythologisch zeemonster, en, via Willem met de Hoorn die volgens sommige bronnen Perzisch-Joodse voorouders had, van Adam en Eva. Ik was er heel trots op, maar snapte ook wel dat mijn uitgebreide bestand niet heel betrouwbaar was. Jarenlang keek ik er niet meer naar om en raakte zelfs alles kwijt in een computercrash.

Pas in 2017 (de ontdekking van Adam en Eva gebeurde in 2010 of 2011) pakte ik mijn hobby weer op. Ik kopieerde de eerste paar generaties (tot betovergrootouders) van mijn moeder, daarna, ging ik zelf op zoek naar meer info. Dit keer schrijf ik wel bronnen op, en gebruik ik voornamelijk de archieven die inmiddels online staan. Soms ontdek ik een nieuwe voorouder (die dan natuurlijk al lang in mijn moeders bestand bleek te staan), maar ik ben voornamelijk bezig met het opschrijven van alle nakomelingen van mijn voorouders.

En dat zijn er veel. Een voorbeeld: Een van mijn oudovergrootvaders (overgrootvader van mijn betovergrootvader, oftewel 7 generaties boven mij) was Harm Maring. Hij kreeg 8 kinderen, waarvan de jongste in 1812 is geboren. 7 van de 8 (Derk, het 6e kind overleed als tiener) kregen zelf ook weer allemaal kinderen. Volgens mijn bestand heeft hij inmiddels 288 nakomelingen, maar ik vermoed dat ik er nog net zoveel niet gevonden heb.

Vondsten die er voor mij uitspringen zijn namen als Cornelia Ments, geboren op 11-11-1668 (ja dat schreef ik uit mijn hoofd op), omdat ik indirect naar haar vernoemd ben (ik naar mijn oma, zij naar haar oma, etc); en Abraham Bentot, die in Frankrijk geboren is, maar nog voor zijn huwelijk in 1666 naar Leiden is gegaan. Leiden had in de tijd een behoorlijke Franse gemeenschap, voornamelijk vluchtelingen voor geloofsvervolging.

Voor mij leven de 7185 mensen in mijn bestand nog. Hoe meer tijd ik heb besteed aan het opsporen van hun namen en data, hoe meer ik me afgevraagd heb hoe hun levens gelopen zijn. Ik weet zo weinig. Iemand die in 1849 sterft, kan aan de cholera zijn overleden, maar net zo goed schipbreuk hebben geleden. Van één voorouder weet ik dat ze aan de pest is gestorven, haar naam stond in een lijst met namen die in 1603 in een massagraf zijn begraven, maar meestal blijft het gissen. Een vader die een week na zijn kind sterft, is dat zelfmoord, stom toeval, of hadden ze allebei dezelfde ziekte?

De enige feiten die ik heb zijn namen en jaartallen. Namen en jaartallen. Ik zoek ze, type ze over en bewaar ze. Ik koester ze. In gedachten ga ik op visite bij Cornelia Smit, geboren in 1798 en vraag ik haar subtiel naar de naam van haar grootouders. En waarom kom ik haar vader zowel als Johannes en als Nicolaas tegen in de archieven?

Namen en jaartallen. Dat is alles wat nog bestaat van zoveel mensenlevens. Ik koester ze, type ze liefdevol over. Mij kalmeert het. En over honderd jaar, heb ik misschien wel een achter-achterkleinkind voor wie ik alleen een naam ben. Die mijn naam liefdevol overtikt, en zich afvraagt wat voor leven ik geleefd heb.

 

Een gedachte over “Generatie 4

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s