Het enneagram

Regelmatig vraag ik mijn broer en zussen of ze een gastblog willen schrijven. Het is best moeilijk om elke week wéér een verhaal over mijn eigen leven of mijn eigen autisme klaar te hebben, en het was oorspronkelijk nooit de bedoeling van deze blog om alleen maar mijn eigen perspectief te benoemen. Het is er nog nooit van gekomen, een gastblog, maar mijn drie jaar jongere zus zei wel een keer dat áls ze een gastblog zou schrijven, die over het enneagram zou gaan.

Huh? Mijn zus weet amper wat het enneagram is. Ze legde het uit: Je bent geïnteresseerd in het enneagram omdat het mensen in hokjes stopt. Voor een autist is dat helder en overzichtelijk. Je creëert duidelijkheid voor jezelf.

De gastblog van mijn zus is er nooit gekomen, en als ze die nu nog wil schrijven, zal ze een ander onderwerp moeten kiezen. Ik doe het nu namelijk zelf, want in tegenstelling tot mijn zus heb ik wél (een beetje) verstand van het enneagram. Het is een van mijn speciale interesses. Een speciale interesse is iets waarin een autist een tijdje helemaal opgaat. Urenlang mee bezig kan zijn en over kan praten. Ik heb eerder al geschreven over de rubik’s kubus, genealogie en over mijn grootse speciale interesse, autisme, gaat bijna de hele blog. In het enneagram heb ik honderden uren gestoken. Ik las tot nu toe 4 boeken, luisterde naar tientallen podcastafleveringen (de meeste langer dan een uur) en ik praat er regelmatig over. Ik probeer erachter te komen welke enneagramnummers bij welke mensen horen, en dat is behoorlijk lastig. Ik heb zelfs een zelfgetekend enneagram op mijn muur geplakt.

20200206_145418
na ruim een jaar gebeurde het eindelijk: een foto op mijn blog. Dit is het enneagram dat ik zelf getekend en op mijn muur geplakt heb. Focus je alleen maar op de lijntjes en de nummers, en laat de kleurtjes en woorden voor nu voor wat het is.

Wat ik zo leuk vind aan het enneagram, is dat het zo complex is. Na al mijn informatiezoeken, heb ik nog steeds het idee dat ik een beginner ben. Het nog maar een klein beetje snap. Dat daagt me uit om meer te leren, meer te onderzoeken, mijn kennis uit te breiden.

Ik denk dat het tijd wordt om uit te leggen wat het enneagram is. Want het mag misschien populair zijn in Amerika, in Nederland is het nog een heel onbekend systeem. Daarom zal ik ook niet álles vertellen, maar me bij de basics houden. Er zijn 9 types, (die weer onder te verdelen zijn in 27, of zelfs 81 types). Ik focus me in deze blog voornamelijk op mijn eigen type: een 5. Of, nog iets uitgebreider: een 5w4sp.

Het enneagram verdeelt mensen onder in 9 nummers. Bij elk nummer horen bepaalde eigenschappen. Ik ben een 5, de observeerder. 5’en benaderen het leven als een puzzel die ze nog niet compleet hebben. Ze zijn altijd op zoek naar meer informatie, alsof ze de wereld eindelijk zullen snappen als ze genoeg kennis hebben. Ze zijn erg op zichzelf, en gierig in informatie, tijd en emoties.

Nummer 5 staat natuurlijk niet alleen op het enneagram, er lopen cirkellijntjes tussen dit nummer en de nummers die ernaast staan, nummer 4 en 6. De nummers naast je nummer heten je wings, en je kopieert een hoop eigenschappen van die nummers. De 4 is de romanticus, die juist heel diep voelt, en type 6 is de loyalist, die snel angstig is. Als ik zeg dat ik een 5w4 (vijf wing vier) ben, bedoel ik daarmee dat ik niet evenwichtig ben, maar dat de 4-kant veel sterker in mij aanwezig lijkt dan de 6. Ik herken wel veel van het kunstzinnige van de 4 bij mezelf, en van het angstige van de 6.

Ook lopen er lijnen op het enneagram, van nummer 5 naar de nummers 7 en 8. Dat zijn de nummers waar ik in stress en groei heenga. Type 7 is de levensgenieter, die van avontuur houdt. Als ik in stress ben, neem ik bepaalde eigenschappen over van de 7. In mijn geval ziet dat er uit als mijn doe-modus, om maar niet te voelen. Zo heb ik aan het begin van de coronacrisis 80 kaarsen gemaakt. Ik wilde bezig blijven en negeerde mijn gevoelens en mijn moeheid. In groei of ontspanning ga ik naar nummer 8, de beschermer. Ik vind het nog erg lastig om de 8 in mezelf te herkennen. Vermoedelijk zijn dit de momenten waarop ik mijn eigen verlegenheid uit het oog verlies en opkom voor iets waar ik in geloof.

Ieder enneagramtype heeft 3 subtypes: Het zelfbehoudende, het sociale, en het seksuele subtype. Kort gezegd focust een zelfbehoudend type zich op zichzelf, het seksuele op een één op één-relatie, en het sociale zich op meerdere relaties. Ik ben het eerste type (in het Engels heet dat self-preserving, daar komt de sp in mijn typecode vandaan).

Ik heb gehoord (van mijn broer, die zijn bron niet terug wist te vinden) dat het voor autisten moeilijker is om hun type te vinden. Ik weet niet of dat klopt, wel weet ik dat ik zelf heel lang getwijfeld heb tussen type 4 en 5. Maar hoe meer ik lees over de 5, hoe duidelijker het wordt dat dit mijn  type is, en nu vraag ik me af hoe ik me ooit in de 4 heb kunnen herkennen.

Soms lees ik ergens dat bepaalde typen autistischer zijn, of dat alle autisten een bepaald nummer op het enneagram hebben, maar dat is niet waar. Een autist kan elk nummer zijn, net zoals alle andere mensen.

Ik heb veel gehad aan het enneagram, en ben er nog steeds volop mee bezig. Wat in mijn geval betekent dat ik erover probeer te leren (als een echte 5). Ook word ik langzaam steeds beter in het herkennen van de 9 nummers bij anderen. En dat is niet, zoals mijn zus suggereerde, om ze in hokjes te stoppen, maar juist om mezelf voor te houden dat mensen anders werken dan ik. Ze komen vanuit andere motivaties en invalshoeken, en met die kennis kan ik beter begrijpen dat iemand anders níét alles over een onderwerp gaat lezen. Dat is mijn stijl, maar niet per se de jouwe. Ook kon ik laatst een vriend advies geven, vanuit de enneagramkennis dat 9’s lui lijken, doordat ze niet goed prioriteiten kunnen stellen.

Voor een beginner stopt het enneagram mensen misschien in hokjes. Maar er zitten allemaal lijntjes tussen die hokjes. Een 5 voelt zich thuis in de nummers 4 tot en met 8, maar zal zich ook wel eens in de nummers 9 tot 3 begeven. Het enneagram helpt me om mensen te begrijpen, juist door me te vertellen hoe verschillend mensen zijn.

 

 

Een gedachte over “Het enneagram

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s