Detail

Ik chat met mijn vriend R., en hij deelt een quote. De quote maakt me niet blij. Een van de details klopt niet, en dus kan de quote niet kloppen. Dat zeg ik ook tegen R., maar hij begrijpt me niet. Hij zegt: ‘ik heb de quote met meerdere mensen gedeeld, en ze vinden hem allemaal mooi. Waarom moet jij nu weer anders denken dan de rest?’ Hij zegt: ‘Je moet niet naar dat ene detail kijken, maar naar de quote als geheel.’

Ik ben het niet met R. eens. Waarom ik tot een andere conclusie kom dan de rest? Misschien wel omdat mijn brein anders in elkaar zit. En ik kan het totaalbeeld niet mooi vinden, want er is een detail dat niet klopt.

In de weken die volgen blijf ik er in mijn hoofd mee bezig. Ik leg R. uit hoe autisme in elkaar zit. Neuro-typische (in deze context bedoel ik daar mensen zonder autisme mee) mensen zien een plaatje of situatie als totaalbeeld, en later vallen pas eventueel de details op. Neuro-divergente mensen (autisten) zien losse details, en proberen daaruit de situatie te begrijpen.

Hieruit komen diverse typisch autistische kenmerken voort: andere betekenisverlening. Het kost meer energie om een situatie te snappen. Problemen met sociale contacten want de regels zijn contextafhankelijk. Dingen te letterlijk opvatten, moeite hebben met verbeelding, moeite hebben met plannen en organiseren. Maar de detailgerichtheid van de autist is ook een gave. We zien meer details, dat maakt dat we heel nauwkeurig kunnen werken. We hebben de neiging eerlijk te zijn, en ontwikkelen onze eigen mening, onafhankelijk van een groep. We denken minder vaak in vooroordelen; we denken minder snel dat iemand eigenschap x heeft omdat hij bij groep y hoort. We kunnen specifieke details vaak beter dan gemiddeld onthouden, wat in allerlei situaties behulpzaam is. We kunnen vaak snel problemen oplossen, omdat we gelijk zien welk detail niet klopt.

De wetenschap noemt hoe neuro-divergente mensen de wereld ervaren: contextblindheid. Dat vind ik een onnodig negatief woord. Het richt de aandacht op wat we missen, en de problemen die dat veroorzaakt, en niet op wat we wel zien, en welke kansen dat schept. Er is helemaal geen goede of foute manier van denken, het is juist mooi dat hier variatie in zit. Dat ik soms tot een andere conclusie kom dan de meerderheid is juist mooi. Dat laat zien dat er meerdere manieren van kijken zijn. Dat betekent niet dat ik automatisch gelijk heb, en ook de meerderheid niet, maar het betekent ook niet dat ik automatisch fout moet zitten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s