Camoufleren

Als ik alleen ben:

Ik lees, ik speel, ik denk na. Ik ben in constant gesprek met mijn eigen gedachten. 90% van die dialoog gebeurt in mijn hoofd, maar soms zeg ik ineens een zin hardop. Ik kan lachen bij de gedachte dat er ooit een geheime camera in mijn huis zou zijn en de kijker de context van mijn opmerkingen zou moeten begrijpen. Mijn handen zitten nooit stil. Die typen, cuben, stimmen en krabben. Thuis mag dat. Thuis mag ik hardop praten en mijn handen bewegen zoals ze willen. Thuis mag ik mezelf zijn.

Als ik niet alleen ben:

Ik let constant op mijn gedrag. Ik probeer mijn handen te bedwingen, andere mensen vinden mijn beweging afleidend, vervelend of ongepast. Mijn gedachten moeten ook binnen blijven. Als ik alleen wandel of fiets mompel ik wel eens per ongeluk iets hardop, maar meestal lukt het stil te blijven. Als ik onder de mensen ben, is angst mijn constante metgezel. Ik ben de hele tijd bezig met normaal doen, gepast doen, niet mezelf zijn. Het kost een hoop energie om aan de verwachtingen van anderen te voldoen.

Ik voldoe niet aan de verwachtingen van anderen:

Ik camoufleer mijn autisme, maar net niet goed genoeg. Niemand vermoedt dat ik een autist ben, maar iedereen heeft door dat ik vreemd ben. Mijn haarstijl? Netjes geborsteld maar niet volgens de mode. Mijn kleren? Bijna normaal, maar ik loop bijvoorbeeld zonder jas in de regen, of op blote voeten in de herfst. Ik heb zelf niet altijd door of iets een scheur of een vlek heeft, en besef niet altijd dat dat betekent dat ik het dan niet meer moet dragen. Ik ben de tel kwijt van hoe vaak een wildvreemde commentaar op mijn outfit had, maar ik vermoed dat degenen die iets zeggen vergezeld worden door tientallen anderen die besluiten te zwijgen.

Sociaal doe ik mijn best gepaste antwoorden en gepaste vragen te bedenken, op topsnelheid, maar soms ontgaan me dingen. Doordat ik zo vaak iets niet snap wat normale mensen vanzelfsprekend vinden, durf ik het meestal niet aan te geven dat ik iets niet snap. Zo was er laatst een nieuw bijbelstudielid, en niemand die haar aan me voorstelde. Omdat de hele groep haar kennelijk al kende deed ik ook maar alsof ik wist wie ze was en helemaal niet verbaasd was een nieuw gezicht te zien. Achteraf bedenk ik me dan weer dat dat juist vreemd was, maar ja, het moment is voorbij.

Ik ben vreemd.

Ik ben altijd bij andere mensen in de buurt aan het ‘normaal doen’, in autismetermen heet dat camoufleren of maskeren. Toch ben ik niet normaal. Ik was vroeger dat kind dat niet van kleuren hield, en daarom de kleurplaat onkeerde en lijntjes op de achterkant tekende. Ik was dat kind dat het al heel jong opgaf om vriendschappen te sluiten, en dus in de pauze mezelf leerde vermaken. Ik was dat kind dat gepest werd, want het lukt me niet om mijn anders-zijn te verbergen. Ik hoorde of las Bianca Toeps laatst zeggen: ‘Het kostte de professionals 30 jaar om mijn autisme te ontdekken, maar de pestkop uit klas 2b had het onmiddellijk door’. (Geen letterlijk citaat, maar zoiets was het.)

Ik ben mezelf geaccepteerd als vreemd. Compleet normaal overkomen is me nog nooit gelukt, ja, misschien voor een uurtje, maar nooit voor een heel schooljaar of dispuutsweekend. Gelukkig lijkt het wel, hoe ouder ik word, hoe makkelijker ook anderen mij accepteren zoals ik ben. Zoals ik mezelf toon. Want ik steek heel veel energie in camoufleren. Niet omdat dat ooit een bewuste keuze was, maar wel omdat ik altijd geleerd heb ‘dat dat zo hoort’. Dit is een van de redenen dat sociale situaties mij zoveel energie en angst kosten, het voelt altijd of ik op toneel sta, en alle andere mensen in tegenstelling tot mij wél hun script mochten bestuderen.

Nu ik weet hoeveel energie ik kwijt ben aan ‘normaal doen’ vraag ik mezelf weleens af wat er zou gebeuren als ik hiermee zou stoppen. Maar dat durf ik niet. Dus speel ik toneel. Niet goed genoeg om een prijs te winnen, maar wel net goed genoeg om niet het podium af gestuurd te worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s